آبسه دندان کیسه ای است حاوی مواد چرکی و عفونی که بر روی لثه و اطراف ریشه های دندان عفونت کرده، ایجاد می شود و در همه سنین امکان ابتلا به آن وجود دارد. برای درمان آبسه، حتما باید به دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی مراجعه کرد. در صورتی که آبسه درمان نشود، عفونت به نواحی دیگر بدن (فک، سر، گردن و گوش) سرایت می کند.

در ادامه خواهیم خواند:

  • آبسه چیست و چگونه ایجاد می شود؟
  • دلایل ایجاد آبسه
  • انواع آبسه
  • علائم ایجاد آبسه
  • تشخیص آبسه
  • پیشگیری از ایجاد آبسه
  • درمان آبسه با طب نوین
  • درمان آبسه با طب سنتی
  • پرسش و پاسخ
  • آبسه چیست و چگونه ایجاد می شود؟

آبسه چیست؟

سطوح بیرونی دندان جنس سفت و محکمی دارد اما سطح داخلی آن شامل مجموعه ای از عصب ها، رگ های خونی و بافت های همبند است که گاهی دچار عفونت می شود و به آن آبسه گفته می شود؛ در واقع آبسه، کیستی حاوی مواد چرکی و عفونی است.

آبسه دندان

 دلایل ایجاد آبسه دندان

۱. پوسیدگی دندان

۲. عفونت دهان و دندان

۳. بیماری های لثه

۴. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان

انواع آبسه دندان

عفونت های درمان نشده، سطوح داخلی دندان و لثه را از بین برده و آبسه را ایجاد می کند.

شایع ترین انواع آبسه عبارتند از :

۱. آپسه پری آپیکال

در بالاترین نقطه یا نوک ریشه دندان ایجاد می شود و بر روی استخوان نزدیک دندان تاثیر می گذارد.

آبسه دندان

۲. آبسه پریودنتال

این نوع آبسه در فضای بین دندان و لثه به وجود می آید و می تواند از اجتماع باکتری هایی که از ماندن مواد غذایی بین دندان و لثه و عدم استفاده از مسواک بعد از هر وعده غذایی ایجاد می شود، به وجود آید.

آبسه دندان

علائم ایجاد آبسه دندان

آبسه های دندانی می توانند به سرعت و در کوتاه ترین زمان ممکن ایجاد شوند و اغلب دردناک هستند. این نکته را نیز باید در نظر داشت که علامت ایجاد آبسه، فقط درد نیست و علائم دیگری نیز دارد.

در کل، علائم ایجاد آبسه، موارد زیر هستند:

  • درد شدید و ناگهانی در ناحیه دندان و لثه
  • درد در ناحیه صورت، گوش و گردن
  • بوی بد دهان یا احساس طعم ناخوشایند
  • تورم در لثه، پایه دندان و صورت
  • براق و قرمز شدن لثه
  • لق شدن و تغییر رنگ دندان
  • متورم شدن غدد لمفاوی
  • تب (به ندرت)

تشخیص آبسه دندان

علائم ایجاد آبسه را برشمردیم که مهم ترین و شایع ترین آن درد و تورم است؛ اما گاهی آبسه با هیچ نوع علامتی بروز پیدا نمی کند که دلیل آن می تواند نشت کیسه حاوی چرک و عفونت باشد. آبسه ای که فاقد علامت باشد، از طریق عکسبرداری با اشعه ایکس یا عکس رادیولوژی قابل تشخیص است. دندانپزشک نیز می تواند با زدن چند ضربه به نواحی مختلف لثه و احساس درد در لثه بیمار، آبسه را تشخیص دهد. متخصص تشخیص آبسه قطعا می تواند بروز آبسه دندان را تشخیص داده و درمان کند.

پیشگیری از ایجاد آبسه دندان

برای اینکه به آبسه دندان مبتلا نشوید یا کمتر مبتلا شوید کافی است نکات زیر را رعایت کنید:

۱. رعایت نکات بهداشتی دهان و دندان

۲. استفاده از مسواک و نخ دندان بعد از هر وعده غذایی

۳. چکاپ منظم دندان ها

۴. مراجعه سریع به دندانپزشکی در صورت لقی یا ترک خوردگی دندان

۵. کاهش مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های قندی

درمان آبسه با طب نوین

بیمارانی که به آبسه دندان مبتلا می شوند باید هر چه سریع تر به دندانپزشکی مراجعه کنند. مراجعه به پزشک عمومی اصلا توصیه نمی شود. آبسه به خودی خود از بین نخواهد رفت و می تواند به دیگر قسمت های بدن سرایت کند و عوارض جدی و خطرناکی ایجاد کند. هدف اصلی از درمان آبسه، تسکین درد و علائم آن و کاهش سرایت بیشتر عفونت به دیگر قسمت های بدن است. پس ابتدا محل عفونت به طور خاص و موضعی، تمیز می شود و چرک خارج می شود. وقتی آبسه بزرگ باشد، برش کوچکی در لثه ایجاد می کنند که باعث تخلیه آبسه می شود. آنتی بیوتیک و مسکن، برای تسکین درد آبسه و عدم انتشار عفونت به سایر نواحی بدن، تحویز می شود.

انواع درمان آبسه دندان

بر اساس محل، شدت و میزان آبسه، احتمال درمان با روش های زیر وجود دارد:

  • درمان روت کانال

 اگر شرایط و وضعیت دندانی که منشا ایجاد آبسه است قابل ترمیم و پر کردن باشد، درمان روت کانال انجام می شود.

  • کشیدن دندان

اگر دندانی که منشا ایجاد آبسه است، قابل ترمیم و پر کردن نباشد، دندان کشیده می شود و کورتاژ بافت نرم نیز انجام می شود.

آبسه دندان

درمان آبسه با طب سنتی و گیاهی

طب سنتی و گیاهی از دیرباز مورد اهمیت بوده و به درمان بیماری ها کمک بسزایی کرده است. درست است که قبلا اشاره کردیم درمان آبسه باید توسط دندانپزشک‌ متخصص و در کلینیک های دندانپزشکی انجام شود، ولی در طب سنتی و گیاهی هم روش های موثر و قطعی برای درمان آبسه وجود دارد که ما در زیر به چند مورد آن اشاره می کنیم:

۱. شست و شوی دهان با آب نمک

۲. شست و شوی دهان با روغن میخک

۳. شست و شوی دهان با روغن پونه

۴. شست و شوی دهان با روغن آویشن

۵. شست و شوی دندان با روغن بابونه

۶. خوردن دمنوش بابونه

۷. گذاشتن سیر بر روی آبسه

۸. درمان آبسه با کپرس یخ

تمامی موارد بالا بخاطر خواص ضد میکروبی و آنتی باکتریالی که دارد برای درمان آبسه بسیار موثر هستند.

  • پرسش و پاسخ

در زیر به برخی سوالات در مورد آبسه دندان پرداخته ایم:

۱. چه افرادی در معرض خطر ابتلا به آبسه دندان قرار دارند ؟

باید بدانیم که هر کسی می تواند مبتلا به آبسه دندان شود، ولی افراد زیر بیشتر در معرض خطر ابتلا به آبسه هستند:

  • افرادی که نکات بهداشتی دهان و دندان را رعایت نمی کنند یا عادت مناسب بهداشت دهان و دندان ندارند، در معرض خطر ابتلای هر چه بیشتر به آبسه هستند.
  • افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
  • افرادی که از دندان های سالمی برخوردار نیستند و برای درمان آن اقدام نمی کنند.

۲. برای تسکین درد آبسه چه کاری می توان انجام داد؟

  • استفاده از آنتی بیوتیک و مسکن
  • پرهیز از خوردن نوشیدنی های سرد و گرم
  • پرهیز از جویدن غذاهای سفت
  • استفاده از مسواک نرم

☆ البته این موارد برای تسکین موقت کاربرد دارد و نباید مراجعه به دندانپزشک را پشت گوش انداخت.